Σπύρος Βασιλείου, Λιμάνι Θεσσαλονίκης

Ανάμεσα στον ρεαλισμό και τον λυρισμό

Με το έργο Λιμάνι Θεσσαλονίκης, ο Σπύρος Βασιλείου συνθέτει μια τρυφερή απεικόνιση της πόλης της Θεσσαλονίκης και του Θερμαϊκού κόλπου.

Στο πρώτο πλάνο, η εικόνα της θάλασσας κυριαρχεί. Στην επιφάνειά της, τα πλοία μοιάζουν σαν σταματημένα μέσα στο φως, ενώ στο βάθος διακρίνονται τα κτίρια της πόλης και οι λόφοι που την περιβάλλουν.

Ο Βασιλείου δεν προσπαθεί να αποδώσει το λιμάνι με ακρίβεια. Πρόθεσή του είναι κυρίως να μεταφέρει την αίσθηση ηρεμίας που αποπνέει η εικόνα της θάλασσας και της πόλης. Έτσι, δημιουργεί μια σύνθεση που ισορροπεί ανάμεσα στον ρεαλισμό και τον λυρισμό και η οποία μαρτυρά την επιθυμία του για το φως και την ατμόσφαιρα.

Ύμνος στο ελληνικό φως

Στο Λιμάνι Θεσσαλονίκης, ο Βασιλείου χρησιμοποιεί τα χρώματα και το φως με ιδιαίτερη δεξιοτεχνία. Οι απαλές αποχρώσεις του γαλάζιου και του γκρι συνυπάρχουν αρμονικά σε όλο το εύρος του πίνακα. Το αποτέλεσμα είναι μια εικόνα σχεδόν ποιητική, όπου η Θεσσαλονίκη προβάλλει ως τόπος ηρεμίας και διαχρονικής ομορφιάς. Με τη λιτότητα και την ευγένεια που χαρακτηρίζουν το σύνολο του έργου του, ο Βασιλείου συνθέτει έναν πραγματικό ύμνο στο ελληνικό φως.

Λίγα λόγια για τη ζωή του

Ο Σπύρος Βασιλείου (1902/3-1985) γεννήθηκε στο Γαλαξίδι. Ήρθε στην Αθήνα το 1921 και σπούδασε Ζωγραφική στη Σχολή Καλών Τεχνών έως το 1926 με δάσκαλο τον Νικόλαο Λύτρα.

Για πολλά χρόνια δίδαξε σε ελεύθερες σχολές και σχολές θεάτρου. Εκτός από τη ζωγραφική ασχολήθηκε με τη σκηνογραφία, την αγιογραφία και τη χαρακτική. Από το 1927 φιλοτέχνησε σκηνικά για πολλά θεατρικά έργα και για αρκετές κινηματογραφικές ταινίες.

Τα χρόνια της Κατοχής στράφηκε στη χαρακτική. Κυκλοφόρησε κρυφά ξυλογραφίες, εικονογραφημένα χειρόγραφα και χειρόγραφες εκδόσεις. Η καλλιτεχνική του δημιουργία περιλαμβάνει επίσης εικονογραφήσεις βιβλίων.

Εικαστικές επιρροές

Ο Βασιλείου ήταν βασικός εκπρόσωπος της λεγόμενης γενιάς του ’30 και συγκεκριμένα της Αθηναϊκής Σχολής. Το έργο του κινείται γύρω από τον άξονα της ελληνικότητας. Όπως όλοι οι εκπρόσωποι της γενιάς αυτής, πρόβαλε το αίτημα της επιστροφής στις πηγές της νεοελληνικής τέχνης.

Στο έργο του η λαϊκή και η βυζαντινή τέχνη συναντιούνται με τα σύγχρονα ρεύματα της εποχής του. Ο Βασιλείου, με λαϊκότροπη διάθεση, μετέτρεπε επιλεγμένα στοιχεία της ελληνικής παράδοσης σε φόρμες του κονστρουκτιβισμού, του υπερρεαλισμού, της ποπ αρτ και του φωτογραφικού ρεαλισμού.

Αγαπημένα θέματα

Στα έργα του Βασιλείου απεικονίζονται τοπία, σκηνές της καθημερινής ζωής και συνθέσεις με λυρική ή ονειρική διάθεση.

Με λάδια, τέμπερες και ακουαρέλες, ο ζωγράφος απεικόνιζε τον φυσικό και τον αστικό χώρο. Προσωπογραφίες, νεκρές φύσεις και σκηνές της καθημερινής ζωής περιλαμβάνονται στα αγαπημένα θέματά του.

Ένας καταξιωμένος καλλιτέχνης

Ο Βασιλείου ξεκίνησε την εκθεσιακή του δραστηριότητα το 1926. Το 1929 παρουσίασε την πρώτη ατομική του έκθεση στη γκαλερί Στρατηγοπούλου. Το 1930 κέρδισε το Μπενάκειο Βραβείο για τα σχέδια των τοιχογραφιών του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου.

Ήταν ιδρυτικό μέλος των ομάδων «Τέχνη» και «Στάθμη», και συμμετείχε σε εκθέσεις τους. Επίσης, συμμετείχε στην Μπιενάλε της Βενετίας (1934, 1964), της Αλεξάνδρειας το 1957 και του Σάο Πάολο το 1959.

Το 1960 το έργο του Φώτα και Σκιές εκτέθηκε στο Μουσείο Guggenheim και τιμήθηκε με το τοπικό βραβείο του ελληνικού τμήματος της AICA. Το 1975 και το 1983 το έργο του παρουσιάστηκε στην Εθνική Πινακοθήκη.

Ο Σπύρος Βασιλείου στη Συλλογή Έργων Τέχνης της Alpha Bank

Στη Συλλογή μας ανήκουν επίσης τα έργα του Σπύρου Βασιλείου:

• Η Δροσούλα
• Αθήνα
• Το Γαλάτσι
• Ο Αρδηττός

Τα 2 τελευταία χρονολογούνται στα τέλη της δεκαετίας του 1920 και αποτελούν πρώιμα έργα του καλλιτέχνη. Απεικονίζουν όψεις του αθηναϊκού τοπίου και χαρακτηρίζονται από σχεδιαστική λιτότητα και ήπια, μουντή χρωματολογία που ανακαλεί τη βυζαντινή τέχνη.

Συμμετοχή σε εκθέσεις

Το έργο Λιμάνι Θεσσαλονίκης του Σπύρου Βασιλείου παρουσιάστηκε στις ομαδικές εκθέσεις:

• «Η Συλλογή της Alpha Bank. Ζωγραφική - Χαρακτική - Γλυπτική» που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Μπενάκη από 12.10.2005 έως 20.11.2005.
• «Ελληνική τέχνη από το 1920 έως σήμερα» που πραγματοποιήθηκε στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης από 09.11.2006 έως 17.01.2007.

Το έργο στις εκδόσεις μας

Το έργο Λιμάνι Θεσσαλονίκης αναφέρεται στις εκδόσεις μας:

• Η Συλλογή της Alpha Bank. Ζωγραφική-Χαρακτική-Γλυπτική, σε επιμέλεια Ειρήνης Οράτη.

Μπορείτε να αγοράσετε το βιβλίο Η Συλλογή της Αlpha Bank. Ζωγραφική-Χαρακτική-Γλυπτική (Πανόδετο εξώφυλλο) από το e-shop της Alpha Bank.

• Η Συλλογή της Alpha Bank. Ελληνική Τέχνη από το 1920 έως σήμερα, σε επιμέλεια Ειρήνης Οράτη. Η έκδοση συνόδευσε την ομότιτλη έκθεση.

Μπορείτε να αγοράσετε το βιβλίο Η Συλλογή της Alpha Bank. Ελληνική Τέχνη από το 1920 έως σήμερα από το e-shop της Alpha Bank.

Το Λιμάνι Θεσσαλονίκης του Σπύρου Βασιλείου βρίσκεται αναρτημένο στο κτίριο της Alpha Bank στο HUB26 στη Θεσσαλονίκη.

Μπορείτε να το επισκεφτείτε κατόπιν ραντεβού. Για να κλείσετε ραντεβού, επικοινωνήστε μαζί μας.